Emigratie naar Argentinië

van families uit de gemeente Kollumerland in de periode van 1880 tot 1900

Bijlage XI van de doctoraalscriptie van Gerlinde Banda bevat een lijst van de Nederlandse gezinnen in de kolonie La Fortuna te Coronel Suarez op 5 mei 1889. Hierop vinden we de families Bloemsma met 3 personen, Blom met 9 personen en Stegewans (op de lijst staat 'Stegmans') met 2 personen. Deze drie families zijn allen met de Schiedam op 9 maart 1889 vertrokken en blijkbaar steeds bij elkaar gebleven. Het zou kunnen zijn dat ook Lijkele Westra met zijn gezin met hen mee is gegaan, want op de lijst staat een V. Westra met 6 personen. Verder staat een familie W. de Vries met 8 personen op de lijst: dit is mogelijk Wouter de Vries met zijn gezin. De aantallen personen kloppen helaas soms niet met de gegevens uit het bevolkingsregister. Blijft de vraag waar Jan van der Tuin met zijn gezin heen is gegaan.

Bijlage XII uit genoemde scriptie is een lijst van Nederlandse gezinnen in de kolonie Félix Lynch te Chacabuco in juli 1890. Daar vinden we T. (Theunis?) Woudwijk met echtgenote en 7 kinderen.

De aankomstdata en scheepsnamen in onderstaande tabel zijn ontleend aan de CD# 269 (Immigration Records: Dutch in America, 1800's) van Family Tree Maker's Family Archives of aan de artikelen in de Kollumer krant en aan de afvaarten. Zij die weer naar Nederland terugkeerden zijn in blauw aangegeven.

In het nationaal archief te 's-Gravenhage bevinden zich lijsten van Nederlanders die in de jaren 1893-1912 te kennen gaven dat zij Nederlander wensten te blijven. Daarbij staat ook vermeld waar zij toen woonden. Van onderstaande Kollumers komen daarop voor:

  1. Doede van der Molen; woont in 1902 in Puan
  2. Jan Kornelis Schut; woont in 1893 en 1902 in Buenos Aires
  3. Pieter van der Tuin; woont in 1893 in Buenos Aires
  4. Pieter Wiersma; woont in 1893 en 1902 in Rosario
  5. Hans Wijtzes Blom; woont in 1902 in Puan
  6. Jan Alberts Hopperus; woont in 1893 in Róca Perez en in 1902 in Cordoba
  7. Hendrik Sijtzes van der Tuin; woont in 1893 en 1903 in Buenos Aires
Man Vrouw Kinderen Vertrek
(volgens bev.reg.)
Aankomst Boot
KOLLUM
Harmen Bloemsma (1860)1 Fokjen Rekker (1864) Jochumina van der Ploeg (1884), Pieter (1886), Trijntje (1888) 22 nov 1888 9 mrt 1889 Schiedam
Lieuwe Bos (1843)16 Stijntje Steenstra (1844) Riemke (1872), Gettje (1874), Annechien (1878), Tjerk (1880) en Gerben (1884) nov 1889
Egbert Dalman (1845) Marijke Lulofs (1852) Jacobje (1878), Fokke (1883), Thomas (1886) en Antje (1889) 4 mei 1889
Roelf Hoekstra (1864)2 Reintje Bosgraaf (1864) Freerk (1888) 15 jan 1890 19 feb 1890 Schiedam
Lubbert van der Horn (1849)3 Aafke Damsma (1850) Kornelis (1876), Sipkje (1878) en Hendrik (1888) 18 sep 1889
Doede van der Molen (1844) Ankje Zijlstra (1846) --- 5 nov 1889
Jan Kornelis Schut (1846)17 Hylkje Dalman (1853) Jan Cornelis (1877), Thomas (1878), Elsje (1881), Kornelis (1883), Antje (1885), Johanna (1887), Hijlkje (1889) 1 nov 1889
Jelke Stegewans (1857)4 Geertje Boorsma (1865) --- 1 feb 1889 9 mrt 1889 Schiedam
Pieter van der Tuin (1844)5 Grietje de Vries (1843) Hendrik (1871), Riemke (1876), Angenietje (1883), Maaike (1884), Kornelis (1887) 30 okt 1889 4 apr 1889 Zaandam
Jan van der Tuin (1845)6 Geertje Jacobs Hofman (1848) Jacob Jans (1872), Fetje (1874), Folkert (1876), Folkje (1880), Martje (1883), Grietje (1884), Trijntje (1888) 26 nov 1888 9 mrt 1889 Schiedam
Kornelis van der Tuin (1855) Trijntje Talma (1856) Sijtze (1882), Jan (1886), Angenietje (1889) 21 nov 1888 10 mei 1889 Zaandam
Meindert Tuinstra (1864)15 Baukje de Vries (1863) Wouter (1888), Niekele (1889) aug 1889 8 okt 1889 Leerdam
Wouter Freerks de Vries (1835) Grietje Roelofs van der Haak (1838) Trijntje (1874), Tjerk (1878), Gerben (1880) 29 nov 1888
Abraham Pieters Vrij (1849) Grietje van der Woude (1848) Reintje (1881), Antje (1884) 2 mei 1889
Pieter Wiersma (1842) Trijntje Luinstra (1842) Johanna (1871), Sijtske (1873), Sijbrigje (1880), Klaas (1884), Sije (1886) 5 nov 1889
Klaas Wiersma (1857) Janke Groothof (1854) Jantje (1884), Hendrik (1887), Durk (1887) 5 nov 1889
OUDWOUDE
Hans Wijtzes Blom (1854)18 Martje Meinema (1854) Freerkje (1878), Wijtze (1881), Riemke (1883), Klaas (1884) 21 nov 1889 9 mrt 1889 Schiedam
Lijkele Westra (1853) Hielkje Singor (1863) Sije (1884), Hendrikus Wilhelm (1885), Jan (1888) 22 nov 1889 9 mrt 1889 Schiedam
BURUM
Hiltje Boermans (1870)7 --- --- 23 nov 1888
Anne van Dijke (1858)8 Antje Postma (1855) Pieter (1886), Minke (1888) 31 mei 1889
Johannes Haakma (1852)9 Trijntje Bos (18??) --- 1 nov 1889
--- Annegien Stienstra (1837) Marten (1875) 4 jun 1889
Jan Alberts Hopperus (1855) Siemkje Postma (1856) Neeltje (1881), Albert (1882), Louw (1884), Folkje (1886), Hedde (1888) 30 nov 1888
Sake Katsma (1847) Hendrikje Bouma (1844)14 Attje (1875), Klaas (1877), Froukje (1879) 28 nov 1888
Wiebe Riemersma (1848)10 Antje van der Slink (1856) Gerrit (1880), Sietske (1887) 29 nov 1888
Klaas Tuinstra (1846) Pietertje Donker (1845) Ankje (1869), Luitjen (1873), Jan (1876), Trijntje (1878), Albert (1882), Grietje (1887) 30 nov 1888
Hendrik Sijtzes van der Tuin (1846)19 Trijntje van der Bleek (1846) Sijtze (1877), Klaas (1882) 1 nov 1889
Johannes Visser (1849) Klaaske van Dijke (1853) Tjeerd (1879), Sjoeike (1882), Doetje (1885) 2 apr 1889 10 mei 1889 Schiedam
Dirk van der Wal (1861) Aaltje Boerman (1864) Anne (1885), Rinze (1887) 4 mei 1889 10 mei 1889 Schiedam
Pieter Woudwijk (1846)11 Berber Visser (1851) Eelkje (1881), Johanna (1882), Wijtze (1883), Johannes (1888), Durkje (1889) 4 dec 1888 15 jun 1889 Leerdam
Theunis Johannes Woudwijk (1847)12 Grietje van der Ploeg (1843) Trijntje Dijker (1873), Kornelis (1877), Douwe (1879), Sijtske (1882) 1 nov 1889
AUGSBUURT
Sijtze Dirks Bergema (1839) Antje Freerks Postmus (1849) Stijntje Sijtzes (1876), Freerk (1879), Saapke (1882), Durk (1885), Lolke (1887), Trijntje (1889) 1 nov 1889
Popke Hermanus Inia (1855)13 Rinskje Pieters Hoekstra (1862) --- 3 dec 1888
KOLLUMERZWAAG
-----

1 Jochumina is een kind uit het eerste huwelijk van Fokjen Rekker; hun beide kinderen zijn aan boord van de Schiedam kort achter elkaar overleden, eerst Trijntje (Overlijdensakte Kollumerland c.a., 1889; aangiftedatum 15 mei 1889, akte nr. 64; Trijntje Bloemsma, overleden 2 maart 1889, vrouw, oud 6 maanden) en Pieter één dag later (Overlijdensakte Kollumerland c.a., 1889; aangiftedatum 15 mei 1889, akte nr. 65; Pieter Bloemsma, overleden 3 maart 1889, man, oud 2 jaar). Zie ook de artikelen in de Kollumer Courant.

Bloemsma volgens de Argentijnse volkstelling van 1895Volgens de volkstelling van 1895 wonen de in Nederland geboren German (Harmen), Maria (Fokje) en Emilia (Jochumina) en de in Buenos Aires geboren Magdalena (5 jaar), Maria (3) en Pedro (1) in Azul (Partido), Buenos Aires, Argentina.

2 Zijn vermoedelijk vóór 1893 weer teruggekeerd.

3 Aafke Damsma overlijdt op 16 dec 1889 in Cordoba; Sipkje en Hendrik zijn waarschijnlijk ook in Argentinië overleden; Lubbert en Kornelis worden in mei 1896 weer in het bevolkingsregister van Kollum ingeschreven.

4 In 1896 weer in Nederland; dochter Antje is in 1891 te Buenos Aires geboren.

5 Uit het bevolkingsregister blijkt niet duidelijk in hoeverre de kinderen Angenietje, Maaike en Kornelis naar Zuid-Amerika vertrekken, of naar Oldehove.

6 Reinder Postma publiceerde zijn bevindingen bij zijn Argentijnse zoektocht in De Sneuper onder de titel "Don't cry for me Argentina"; daarnaast kreeg ik van hem veel genealogische informatie over de familie Van der Tuin.

7 De aantekening in het bevolkingsregister is in zijn geheel doorgehaald, dus het is niet zeker of Hiltje Boermans daadwerkelijk geëmigreerd is.

8 In juli 1893 is dit gezin weer terug in Kollumerland.

9 Idem in juli 1896.

10 Idem in mei 1897.

11 Dit gezin is later vertrokken, want op 23 mei 1889 overlijdt hun zoon Johannes tijdens de overtocht (Overlijdensakte Kollumerland c.a., 1889, aangiftedatum 19 augustus 1889, akte nr. 99; Johannes Woudwijk, overleden 23 mei 1889, man, oud 15 maanden). Twee dagen later overlijdt ook Durkje (Overlijdensakte Kollumerland c.a., 1889; aangiftedatum 19 augustus 1889, akte nr. 100; Durkje Woudwijk, overleden 25 mei 1889, vrouw, oud 8 maanden). Ze reisden met de Leerdam die op 7 mei uit Amsterdam vertrok.

12 Trijntje Dijker is een kind uit het eerste huwelijk van Grietje van der Ploeg; ook gaat Leentje (1853), de zuster van Theunis Woudwijk, mee. Leentje trouwt in Argentinië met Auke Postmus. Ze krijgen daar een zoon Willem die in april 1891 in Tuxaman (Tucuman?), Argentinië is geboren. Auke overlijdt in Argentinië, maar Leentje keert naar Nederland terug, gaat in Westergeest wonen en trouwt op 16 december 1899 in Kollumerland met de weduwnaar Hart Hoekstra. Die overlijdt daar op 9 september 1925. Leentje Woudwijk overlijdt op 29 september 1943 in Burum, 90 jaar oud.

Woudwijk volgens de Argentijnse volkstelling van 1895Volgens de volkstelling van 1895 wonen Antonio (Theunis), Margarita (Grietje) en de kinderen Martin (25 jaar), Catalina (Trijntje), Cornelio (Kornelis), David (Douwe) en Francisca (Sijtske) in Río Cuarto (Departamento), Córdoba.

13 In mei 1893 weer in Kollumerland ingeschreven.

14 Sake Katsma is op 7 oktober 1889 in Buenos Aires overleden; de anderen zijn op 15 mei 1897 teruggekeerd en in de gemeente Oldehove gaan wonen. Attje heeft in 1896 in Buenos Aires een dochtertje, genaamd Hendrikje, gekregen. Uit de terugkeer blijkt dat waarschijnlijk zoon Siebe (1871) ook mee naar Argentinië is geweest.

15 Zoon Niekele overlijdt tijdens de overtocht (Overlijdensakte Kollumerland c.a., 1889, aangiftedatum 28 november 1889, akte nr. 133; Nikele Tuinstra, overleden 5 september 1889, man, oud 15 weken). Zij reisden met de Leerdam die op 20 augustus 1889 uit Rotterdam vertrok.

Bos volgens de Argentijnse volkstelling van 189516 Volgens de volkstelling van 1895 wonen Luis (Lieuwe), Christina (Stijntje) en de 14-jarige Juan (Tjerk?) in Rosario (Departamento), Santa Fe. Waar de andere kinderen gebleven zijn, is niet duidelijk.

Schut volgens de Argentijnse volkstelling van 189517 Volgens de volkstelling van 1895 wonen Juan (Jan), Hielkje en hun in Nederland geboren kinderen Juan (Jan Cornelis), Tomas (Thomas), Cornelio (Kornelis) en Ana (Antje) in Buenos Aires, Distrito Federal. De drie andere kinderen worden niet genoemd, maar het lijkt wel of er in de telling staat dat 9 kinderen tot het huisgezin behoren. In Argentinië zijn nog geboren Juana (4) en Felise (1).

Blom volgens de Argentijnse volkstelling van 189518 Volgens de volkstelling van 1895 wonen Juan (Hans), Marta (Martje) en hun kinderen Luis (Wijtze), Luisa (Riemke) en Nicolas (Klaas) in Saavedra (Partido), Buenos Aires. Freerkje wordt niet genoemd, maar er staat wel dat vier kinderen tot het huishouden behoren. Een mogelijkheid is dat Freerkje de 16-jarige in Nederland geboren Federica Blum is, die in Coronel Pringles (Partido), Buenos Aires woont.

Hendrik van der Tuin_1 volgens de Argentijnse volkstelling van 1895 Hendrik van der Tuin_2 volgens de Argentijnse volkstelling van 189519 Volgens de volkstelling van 1895 wonen Enrique (Hendrik), Catalina (Trijntje) en hun kinderen Nicolas (Sijtze?) en Luis (Klaas?) in Buenos Aires, Distrito Federal. De achternaam Van der Tuin is "verspaanst" tot Fandertun.