Mijn geboortehuis in Kollum

Dirck Jansen en Grietie Jans (1668-1704)

Arent Dircks en Sioucktie Jans (1704-1730)

Dirck Jansen en Grietie Jans uit Buitenpost kopen in 1668 van Reinu Symens de “seeckere huysinge met alle ’t gene daer in, om ende aen aert-, bandt-, spijcker- ende naegelvast is ende daeraen behoort, sampt bomen ende plantagie”. Volgens de DTB van Buitenpost en Lutjepost doet Dirck op 5 februari 1665 belijdenis; zijn vrouw (is aanname) Grietie Jans op 22 november 1667. Een huwelijk is in de DTB van Buitenpost en Lutjepost niet te vinden.

Dirck Jansen zal in 1703 zijn overleden, want volgens een koopakte van december 1703 koopt Arent Dircks samen met zijn vrouw Sioucktie Jans zijn broers Jan en Hindrick en zus Clara uit. Ze kopen niet alleen het huis maar ook de weefgetouwen en andere weversgereedschappen. Arent Dircks zal daarmee het bedrijf van zijn vader hebben voortgezet.

Koper(s) Arent Dircks en Sioucktie Jans
Verkoper(s) Drie erfgenamen van vader Dirck Jansen
Huurder(s) ---
Omschrijving Huisinge, hovinge ende plantagie cum annexis
Plaats Arnoldusstraat
Naastleger ten oosten Arnoldusstraat
Naastleger ten zuiden Arme staat van Collum
Naastleger ten westen Jan Lubbes
Naastleger ten noorden Marten Jansen
Grondpacht 45 st. aan Sioerd Siercks
Verkoopbedrag 52 caroliguldens en 10 stuivers
Datum akte 11 dec 1703
Proclamatiedata 3e proclamatie op 24 jun 1704
Overdrachtsdatum ---

Koopakte (inv. nr. 111, akte nr. 273)

Koopakte 1704

Arent Dircks ende Sioucktien Jans, egtelieden tot Collum, doen proclameren ende te bode stellen seeckere huysinge, hovinge ende plantagie cum annexis voor drie geregte vierdeparten met gelijcke drie vierdeparten van de weeftouwen en weversgereetschappen daarinne sijnde, waarvan d’ egtelieden copers de geregte vierdepart toebehooren. Alles staande ende gelegen in Arnoldus Strate tot Collum voorschreven, hebbend voorschrevene straat ten oosten, d’ arme staat van Collum ten zuiden, Jan Lubbes ten westen en Marten Jansen ten noorden. Beswaart in ’t geheel met vijf en veertig stuivers jaarlijxe grontpagt aan Sioerd Siercks te betalen, wijders actiën en servituten daarop en aan behorende. Dit alsoo in coop becomen van Jan Dircks tot Collum, Hindrik Dircks tot Doccum end’ Clara Dircks gesterckt cum marito (=met haar echtgenoot) Harmen Hindris tot Hardegarijp, erfgenamen voor drie vierdeparten van wijlen Dirck Jansen, linnenwever tot Collum, verstorven in die qualiteit d’ drie vierdeparten van voorschrevene huisinge, hovinge cum annexis voor d’ som van twee en vijftig caroliguldens tien stuivers ende het wevers gereetschap voor drie ent negentig caroliguldens 15 stuivers en alsoo te samen voor een hondert ses ent veertig caroliguldens 5 stuivers te betalen seven en dartig en 10 stuivers gereet ende voorts alle naast aanvolgende … dagen telckens .aes en twintig caroliguldens tien stuivers tot de volle betalinge toe. Sullend’ d’ costen soo van bode consent 56 penningen als andersins bij coper en vercoper elq voor de helfte worden gehoedde en g’dragen. Breder vermogens coopbrieft daar aft sijnd’ in dato den 11 December 1703.

Huiden d’ derde proclamatie omgecomen op den 24 Juni 1704

Volgens het allereerste reëelkohier Kollumerland van 1711 is Arent eigenaar en gebruiker van het perceel, aangeduid met nummer 105 in de Kerkbuurt. Hij moet 2 gulden en 5 stuivers jaarlijkse grondpacht betalen aan zijn broer, de wever Jan Dircks.

Reëelkohier 1711

Wat weten we van Arend Dirks en zijn familie? Huwelijken te Kollum zijn in de DTB’s vanaf 1718 terug te vinden en geboortes vanaf 1696. In de DTB vinden we de doop te Kollum van de volgende kinderen: Grietje (18 sep 1701), Jancke (10 feb 1704), Dirk (22 apr 1707), Trijntie (27 okt 1709), Wipkjen (18 dec 1712), Jan (22 dec 1715) en Klaare (2 apr 1719). Er zijn dus geen kinderen gedoopt in de periode 1696-1701, dus Arend is waarschijnlijk rond 1700 getrouwd. Volgens de reëelkohieren overlijdt hij in 1723 en de weduwe drie jaar later, in 1726. In 1729 besluiten de kinderen de boerderij te verkopen. Jan en Klaare worden niet in de koopakte genoemd, dus zijn ze waarschijnlijk voor die tijd overleden.

Vanaf 1716 tot en met 1725 staat als aantekening in de reëelkohieren dat Arend Dirks onvermogend is. In 1729 staat er “onverhuurt en staat ledig”.

Janke trouwt op 15 mei 1729 te Dokkum met Klaas Rienks. Hun kinderen heten Rienk (19 mrt 1730), Sjoukje (29 apr 1731), Rienk (25 okt 1733) en Adriaantje (19 jan 1736). De vermelde data zijn de doopdata. Volgens het lidmatenregister van Dokkum is Klaas Rienks in november 1737 overleden, want Janke Arends doet als weduwe belijdenis.

Grietje trouwt op 11 december 1729, eveneens te Dokkum, met Jan Maurits/Maurus. Mogelijk zijn de dopelingen Aaltje (Dokkum 1731) en Clara (Dokkum 1733) hun kinderen. In 734 treedt een Jan Maurits uit Dokkum als soldaat in dienst van de VOC en vertrekt met het schip Oostrust naar Batavia. In 1736 keert hij weer in Nederland terug en overlijdt in 1737.

Volgens de koopakte zijn Janke en Grietje beiden bewoner van het huis. Op 30 december 1729, kort na het huwelijk van Grietje, wordt de koopakte opgesteld, dus beide huwelijken zullen de aanleiding tot verkoop zijn geweest. Zoon Dirk trouwt pas na de verkoop op 4 oktober 1733 te Kollum met Ank Harmens, in 1706 in Kollum gedoopt, dochter van Harmen Dirks. Hun dochter Trijntje overlijdt op 2 februari 1817 in Kollum, 74 jaar oud, ongehuwd. Ze is dus ongeveer in 1743 geboren, zo'n tien jaar na het huwelijk van haar ouders.

Volgende eigenaar of terug naar alle eigenaren