De eigenaren van mijn geboortehuis in Kollum

Stichting Oud Kollumerland (1975-1975)

Na het instorten van de schuur in 1974 zet de "Stichting Oud Kollumerland" zich in voor het behoud van de boerderij en besluit tot aankoop aan te gaan.

Register van overschrijving deel 3932, nummer 77
Dagregister deel 391, nummer 3876 dd. 7 mei 1975
Notaris Schelte Fokkema te Kollum
Datum koopakte 6 mei 1975
Verkoper(s) Tiemen van der Horn, zonder beroep te Kollum
Koper(s) Regnerus Steensma, wetenschappelijk medewerker aan de Rijksuniversiteit te Groningen, Kornelis Berend Jansen, adjunkt direkteur gemeente werken en Gerke van der Land, administrateur, allen wonende te Kollum en tezamen respectievelijk als voorzitter, sekretaris en penningmeester, uitmakende het dagelijks bestuur der te Kollum gevestigde stichting "Stichting Oud Kollumerland"
Kadastrale nummer(s) D1212
Omschrijving percelen Een huis met schuur, stookhut en erf aan de Eyso de Wendtstraat 4 te Kollum. In de bedingingen wordt o.a. verwezen naar de vermelding "Het verkochte is belast met reed en drift ten behoeve van het huis met erf eigen aan Harm Andries Wedzinga, bakker te Kollum".
Koopprijs ƒ 20.000
Grootte 4 are 66 centiare
Aanvaarding per direct

De volgende dag staat in het Dagblad van Noord-Oost Friesland een artikel over de verkoop.

Oud Kollumerland koopt oude boerderij in Kollum

Pand Eyso de Wendtstraat 4 zal gerestaureerd worden

Voor notaris Sch. Fokkema werd gistermiddag de acte gepasseerd van de aankoop van de oude boerderij aan de Eyso de Wendtstraat 4 tot dusver eigen aan de heer T. van der Horn, en nu aangekocht door de Stichting Oud Kollumerland, die op 19 juni 1973 werd gesticht en die tot doel heeft het bevorderen van de belangstelling voor objecten van historische, bouwkundige of landschappelijke waarde in Kollumerland en Nieuw Kruisland en de instandhouding in ruimste zin. De oude boerderij dateert uit het midden van de 18e eeuw, is van bijzondere betekenis ook gezien de plaats in Kollum. De heer en mevr. van der Horn hebben vanaf 1954 in deze woning gewoond tot 4 oktober van het vorige jaar, toen een gedeelte van de oude schuur instortte en het bejaarde echtpaar (van der Horn is inmiddels 89 jaar en zijn vrouw 84 jaar) vond eerst een paar dagen onderdak in Buitenpost en woont nu aan de Tijmstrastraat in Kollum. Het oude pand werd voor de prijs van ƒ 20.000,- overgedragen aan de Stichting, die van plan is -met subsidie- de boerderij en het woongedeelte te restaureren en dan weer te verkopen.

Dr. R. Steensma sprak namens de Stichting Oud Kollumerland zijn blijdschap uit over deze eerste koop van een object, dat voor restauratie in aanmerking komt. Na de vorming van de stichting heeft het enige tijd geduurd voor men zover was, dat dit pand kon worden overgenomen. Het betreft hier een oude boerderij uit het midden van de achttiende eeuw, midden in Kollum op een markant punt gebouwd, die in een slechte staat verkeert, maar woongedeelte en muren staan nog en de heer Steensma had goede hoop, dat het met de subsidie wel zal loslopen. De stichting heeft "twa izers yn 't fjûr", n.l. een aanvraag voor subsidie bij CRM om in het kader van ACW deze boerderij te restaureren en "dank zij de heersende werkloosheid" (jammer dat het zo is) is er goede hoop, dat dit wel mogelijk zal zijn. Er is eerst aan afwijzing geweest, die terug te brengen was om enkele fouten in de aanvraag, maar nu men van de dwalingen is teruggebracht, is er goede hoop, dat er wel een gunstige beslissing op de aanvraag kan komen. Er is ook nog een mogelijkheid om via Volkshuisvesting subsidie te krijgen voor woningverbetering. Er is goede hoop, dat er een en ander uitkomt en dat zowel woongedeelte, (waarin nu de heer Gert Bakker woont) als de boerderij gerestaureerd kan worden. Mogelijk zal men de boerderij als een soort expositieruimte kunnen gebruiken; er zijn over een en ander onderhandelingen gaande. De heer Van der Horn, die nu 89 is, wilde nog wel een tien jaar in het pand blijven wonen. Dr. Steensma beschreef de oude boerderij als een pand dat op een mooie plaats in Kollurn staat, als een simpele Friese boerderij van het kop-romp-type en hij sprak de verwachting uit, dat over een paar jaar dit pand weer in oude glorie zal zijn hersteld. Daarbij is het niet de bedoeling van de Stichting om het pand in eigendom te behouden, maar om het dan weer te verkopen. Daarbij volgt men de lijn van deze stichting: kopen van oude panden, zorgen voor de restauratie en het daarna weer overdragen van het pand aan andere voor bewoning e.d. Men denkt daarbij aan panden midden in Kollum, aan de Wallen, maar ook over een pand in Burum zijn al besprekingen gaande. Het gaat er de Stichting alleen maar om, dat de panden bewaard blijven.

Notaris Fokkema las daarna de koopacte voor, waarna ondertekening door de heer T. van der Horn, de "regenten" van de stichting en de notaris volgde.

bestuur Stichting Oud Kollumerland

Zittend v.l.n.r.: mevr. en de heer T. van der Horn, notaris Sch. Fokkema; staande v.l.n.r. Dr. R. Steensma, G. van der Land en K.B. Jansen, die probeert over de heer van der Horn zijn schouder heen te zien dat de handtekening op de koopacte wordt geplaatst.

Uit de oude geschiedenis

Over de geschiedenis van de oude boerderij kregen we de volgende notities, die van de hand van de heer R. Bosgraaf zijn:

Het gebouw staat aan bovengenoemde straat ten noorden van gebouw "Oostenburg" te Kollum. Het staat op de monumentenlijst onder de volgende omschrijving: Pand onder zadeldak tegen topgevel aan de straat. Top gesloten op twee kleine lichtopeningen na.

Een gesprek met de heren Tiemen van der Horn en Gjalt Wybes van der Veen te Kollum, gegevens uit het bevolkingsregister van de gemeente Kollumerland c.a. en uit de doop en huwelijksboeken van de Maartenskerk te Kollurn van 1772-1811 leiden tot het volgende:

In 1941 wordt de heer T. v.d. Horn door koop van de heer Gj. W. van der Veen te Kollum eigenaar van het pand Eyso de Wendtstraat 4 te Kollum, bekend als sectie D nr. 1212 voorheen sectie D nr. 359.

De heer v.d. Horn verhuurt het pand aan zijn schoonzoon de heer H. Wierstra tot 1954; van 1954 tot heden is de heer van der Horn zelf bewoner.

Boerderij in 1975

In 1933 wordt de heer Gj. W. van der Veen door erving eigenaar. Hij erft het pand van zijn oom Jelle Stegewans gehuwd met Gooitske Broersma (de heer v.d. Veen wordt na het overlijden van zijn moeder als kind "opgenomen" bij zijn oom Jelle Stegewans en diens vrouw Gooitske Broersma).

Na eerst het pand te hebben bewoond, verhuurt de heer v.d. Veen dit achtereenvolgens aan de gemeente, aan melkrijder Roelof Bakker en daarna aan veekoopman Jouke Bosma.

Gooitske Broersma wordt omstreeks 1900 eigenaresse. Zij is geboren te Opeinde in 1865 en komt in 1879 naar Kollum om de huishouding te verzorgen: van oom Djurre Franzes Broersma en diens zuster Tietje. Djurre wordt geboren in 1850 en wanneer hij 27 jaar oud is overlijdt zijn vader Frans Cornelis, dus in 1877. Djurre blijft met zijn zuster Tietje in de ouderlijke woning.

In 1899 overlijdt Djurre en laat de bezittingen na aan zijn nichtje Gooitske. Gooitske huwt met Jelle Stegewans en zij nemen intrek in de boerderij.

Djurre Franzes Broersma eigenaar van 1877-1899 is een zoon van Frans Cornelis Ebbes Broersma en zoals we reeds hebben opgemerkt geboren in 1850.

Frans Cornelis is gehuwd geweest met Auckje Hacquebord, hij is geboren in 1799. Hij is een zoon van Ebbes Broersma en Tjitske Tjitskes die in 1783 huwden in de Maartenskerk te Kollum.

Gesteld dat de ouders van Ebbes Broersma Cornelis en Tjitske op 25-jarige leeftijd zijn gehuwd dan kunnen wij tot de conclusie komen dat in 1758 de boerderij bewoond werd door fam. Broersma.

Het oude pand in Kollum, dat gisteren werd verkocht aan de Stichting Oud Kollumerland.

Tot zover het krantenartikel. Kennelijk werd de schrijver van de geschiedenis erin, de heer Bosgraaf -anders een nauwkeurig beschrijver van de Kollumer historie- door tijdnood geplaagd, want anders was hij er vast achtergekomen dat niet de familie Broersma maar een andere rasechte Kollumer familie, namelijk de zilver- en goudsmeden Radema, aan het eind van de 18e en de eerste helft van de 19e eeuw de boerderij in eigendom hadden.

De Stichting Oud Kollumerland verkoopt de boerderij na een paar maanden voor ƒ 27.000 (in dezelfde staat) aan Jacob Rienks Smids. Hij was de enige gegadigde en als hij er volgens eigen zeggen niet was geweest, dan was op deze plek een parkeerterrein verschenen.

Volgende eigenaar of terug naar alle eigenaren