Grijpskerk

de molen "De Leeuw/De Kievit"

Als we de molen op de huidige plek aan de Molenstraat willen beschrijven, dan gaat het eigenlijk om twee molens, namelijk van 1743 tot 1899 de pelmolen "De Leeuw" en daarna tot nu de korenmolen (voorheen pelmolen) "De Kievit". Bij de koopakte van 1853 (en daarna tot 1899) heeft de "De Leeuw" de functie van rogge- en pelmolen.

molen op de Kuyperkaart van 1866

Op dit kaartje, onderdeel van de kaart van J. Kuyper van 1866, is de locatie van de molen De Leeuw/De Kievit (links van de letter "G" van Grijpskerk) goed te zien. De bebouwing van Grijpskerk is beperkt tot de huidige Molenstraat, Herestraat en Stationsstraat. Ook het terrein van de voormalige Reitsemaborg ten zuiden van de kerk is nog duidelijk te zien. De stippellijn vanaf dat terrein naar de Westerhorn is het voormalige kerkenpad, waarvan de fundamenten nog liggen onder de weilanden. De molen De Fortuin is niet op deze kaart te vinden, evenals de molen De vrouwe Ida.

"De Leeuw" was een achtkante met geteerd riet gedekte stellingmolen op een houten tussen- en onderstuk en een rietgedekte kap. De roeden hadden een vlucht van 67,5 voet. De stelling had een hoogte van 12 voet en een rechte (verticale) ondersteuning. In 1831 was de molen uitgerust met twee paar pelstenen. Gebouwd door de molenbouwers Pieter Sibbels de Vries en Wilko Heerms. Op kaarten van 1781 en 1837 staat op deze plaats een molen aangegeven. Op één van de stijlen staat: Jan Eppes 1743. Het verhaal wil dat de molen in 1899 is verkocht aan Vergoossen, daarna afgebroken en verplaatst naar het Limburgse Echt, waar hij later zou zijn afgebrand1.

beeldmerk De Kievit

"De Kievit" is een achtkante geasfalteerd houten stellingmolen op een vierkant houten (planken horizontaal) onderstuk op een stenen voet en een geasfalteerd houten kap. Beide roeden zijn voorzien van zelfzwichting, wat betekent dat de wieken voorzien zijn van kantelbare kleppen die automatisch hun stand aanpassen aan de kracht van de wind. In 1981 zijn de roeden oudhollands opgehekt en hebben een vlucht van 21 m. De molen is in 1981 uitgerust met een koppel maalstenen, de pelstenen zijn verwijderd. Gebouwd in 1899 in opdracht van R. Kruisinga door molenmaker M. Noordewier te Niezijl. Hij maakte bij de bouw gebruik van onderdelen van de oliemolen van Groenman van Niezijl. In 1923 kreeg de molen twee nieuwe potroeden. In 1929 werd het riet van de kap en de romp vervangen door dakleer. In de jaren 1963-1964 is de molen gerestaureerd door molenmakers Dijk & Alserda voor ƒ 24.138. In 1974-1976 volgde opnieuw een restauratie, die door de fa. Alserda werd uitgevoerd; kosten ƒ 283.330. De zelfzwichting, die bij de voorgaande restauratie al van één roede was verwijderd, werd bij deze restauratie ook van de andere roe verwijderd. Op 26 september 1975 werd de molen feestelijk in gebruik genomen.

Bron: Groninger Molenarchief

Molenaar is Oege Lesman. Bewegende beelden staan op YouTube, namelijk van Edowww en abzahillag. En op 20 januari 2010 bezocht Rob van Dam in het kader van zijn Damop-uitzendingen in verschillende Groninger dorpen ook de molen.

De Kievit in 2007

1 Deze uitspraak lijkt niet juist te zijn. Lees hier meer over "Echt".